VNG maakt Common Ground tastbaar voor gemeenten

Hoe laat je zien dat een nieuwe manier van werken écht werkt? Met onder andere een voorbeeldomgeving. Dat vonden ze ook bij de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG). Daar werkt Sjors Driessen namens Raakvlak nu mee aan een demonstratieomgeving van het Platform voor Dienstverlening, waarin gemeenten zelf kunnen zien hoe Common Ground in de praktijk uitpakt. De demonstratieomgeving is het eerste onderdeel van een kwaliteitsysteem; de transitiearchitecuur.

Binnen het Common Ground-programma van de Vereniging van Nederlandse Gemeenten wordt gewerkt aan een landelijke SaaS-voorziening. De ambitie: gemeenten toegang geven tot een moderne, modulaire basis voor hun dienstverlening. Maar voordat je die grootschalig kunt aanbieden, moet je eerst laten zien dat het werkt.

Eén omgeving die laat zien: zo bedoelen we het

De behoefte aan zo’n kwaliteitssysteem met referentieomgevingen is groot. Gemeenten zoeken houvast. Wat betekent Common Ground nu echt voor hun dienstverlening? Sjors vertelt dat dit precies is waarom dit project zo waardevol is: “De hele Common Ground-visie komt mede vanuit de VNG. Het is dan supersterk om vanuit die organisatie een referentieomgeving aan te kunnen bieden, beoordeeld op kwaliteitscriteria. Hiermee laat je zien: zo is het bedoeld, zo werkt het.”

Henny van Doorn, Enterprise Solution Architect van het Landelijk Programma Common Ground: “Zo kun je de transitie naar Common Ground gecontroleerd en met zo min mogelijk risico in gang zetten.”

Dat ‘VNG-keurmerk’ is belangrijk. Die maakt duidelijk wat de standaard is. Niet hoe één leverancier het invult, maar hoe het bedoeld is. Sjors: “Je wilt ergens een soort van waarheid hebben. Iedereen doet het op zijn eigen manier, met standaarden die soms vanuit de VNG komen, maar soms ook vanuit de praktijk. Met een werkende omgeving kun je laten zien hoe het allemaal samenwerkt. Daar is veel behoefte aan.”

Demonstratieomgeving

Zo ontstond een demonstratieomgeving waarin een aantal dienstverleningsprocessen van begin tot eind gedemonstreerd kan worden. Denk aan een klachtenproces en een ander laagdrempelig zaakgericht proces.

Die processen laten meteen zien hoe verschillende bouwblokken samenwerken binnen het Platform voor Dienstverlening. Van aanvraagformulier en portaal tot behandeling, archivering en statusinzage. Alles wordt ingericht volgens de Common Ground-principes, met herbruikbare bouwblokken die ook in andere processen inzetbaar zijn.

Henny: “Breder dan dat zelfs: ook de landelijke architectuurkaders van de NDS en GDI worden toegepast om uiteindelijk naar ‘één overheid’ qua digitale dienstverlening te groeien.”

Werken vanuit bouwblokken

Deze bouwblokken sluiten aan op stappen in de klantreis. Zo ontstaat een logisch geheel, waarin zichtbaar wordt hoe architectuur en praktijk samenkomen. Het modelleren van de klantreis zelf valt buiten de opdracht, maar vormt wel een belangrijke leidraad.

Tegelijk is de realiteit soms weerbarstig. Niet alle componenten zijn al volledig beschikbaar. Sommige integraties, zoals met DigiD of registers, moeten in deze fase vereenvoudigd of gesimuleerd worden.

Juist daarom is documentatie een belangrijk onderdeel van het werk. De demonstratieomgeving is ook een fase van bewijsvoering: wat werkt al goed, en wat nog niet? Waar zijn workarounds nodig? En wat moet worden aangepast voordat processen kunnen worden goedgekeurd en een kwaliteitsstempel krijgen? Alles wordt vastgelegd, zodat volgende omgevingen hierop kunnen voortbouwen.

Van demonstratie naar dienst

Op termijn gaat het verder dan alleen demonstreren. Henny: “Het doel is dat gemeenten de referentieomgevingen kunnen afnemen als centrale, collectieve voorziening, inclusief infrastructuur en basisconfiguratie. Zodat gemeenten worden ontzorgd en niet alles zelf hoeven uit te zoeken of in te richten.”

De rol van Raakvlak

Binnen dit project levert Raakvlak de kennis om de brug te slaan tussen architectuur en praktijk. Sjors werkt als ketenspecialist aan de inrichting van de processen en de samenhang tussen de bouwblokken. Joeri Diederen stuurt als architect op de uitgangspunten en samenhang.

Samen zorgen zij dat de omgeving technisch werkt, logisch in elkaar zit en uitlegbaar is.